Trà Ô Long và những điều bạn cần biết

Tra O Long La Gi 1 2

Trà Ô Long (hay còn được viết là Trà Oolong, Trà Wulong) là một trong những loại trà phổ biến nhất trong cộng đồng những người yêu trà tại Việt Nam. Trên thế giới, sản lượng tiêu thị của Ô Long chỉ chiếm đến 2% nhưng tên tuổi cũng như chất lượng hương vị của loại trà này được công nhận trên toàn thế giới.

Thông qua bài viết này, Hữu Duyên Trà mong muốn truyền đạt đến quý vị trà hữu đầy đủ thông tin về các khía cạnh cơ bản về trà Ô Long.

Trà Ô Long là gì?

Trà Ô Long (Oolong, Wulong) là trà truyền thống có nguồn gốc từ Trung Quốc. Trà được sản xuất từ lá của cây trà (chè) tương tự như trà xanh và hồng trà nhưng phương pháp sản xuất có sự khác biệt. Về cơ bản, nếu như trà xanh không thông qua quá trình oxy hóa, hồng trà được oxy hóa nhiều thì trà Ô Long nằm ở khoảng giữa chừng, oxy hóa ở mức độ vừa phải. Đó là lý do vì sao nước trà Ô Long nó vừa có sắc độ xanh như trà xanh lại có sắc đỏ đậm như hồng trà.

Tra O Long La Gi 1
Trà Ô Long được biết đến trên toàn thế giới

Tên gọi của trà Ô Long có nghĩa là gì?

Từ rất lâu rồi, ở vùng núi sâu An Khê, Phúc Kiến, có người thợ săn gọi là Hồ Lương, Một ngày trở về nhà sau khi săn thú, mặt trời lên cao, thời tiết nóng lực, Hồ Lương sợ thịt ôi hỏng, bèn tiện tay ngắt vài lá cây ven đường che đậy. Về sau thấy nhà mình có mùi thơm ngát, nên tìm quanh quẩn trong ngoài, mới biết hương thơm tỏa ra từ lá cây đã ngắt. Hồ Lương dùng lá cây ngâm vào nước, uống thấy tinh thân muôn phần sảng khoái. Hồ Lương không quản đường xa, tìm tới nơi, đào cây mang về trồng. Nhưng mùi vị pha không giống như trước. Anh suy nghĩ mông lung, rồi hiểu rằng, lá trà phải phơi nắng, gia công rồi mới có hương thơm. “Hồ Lương” Phát âm ngôn ngữ địa phương gần giống “Oolong”. Người dân trong vùng ghi nhớ công lao của Hồ Lương liền gọi loại trà này là “Oolong trà”.

Nguồn gốc của trà Ô Long

Như câu chuyện trên, Ô Long được trồng đầu tiên cách đây 400 năm ở Phúc Khiến. Trà Ô Long sau đó du nhập sang Đài Loan và thịnh hành tại đây, tên tuổi trà Ô Long Đài Loan cũng được chú ý đến. Tại Việt Nam, từ sau khi cải cách mở cửa, nhiều xí nghiệp đã mang trà Ô Long trồng hoặc sử dụng nguyên liệu nội địa từ các xứ trà Lâm Đồng để sản xuất nên trà Ô Long. Hiện nay trên thị trường trà Ô Long rất đa dạng về nguồn gốc nếu tính theo đơn vị sản xuất, chiếm số lượng đông đảo nhất vẫn là trà Ô Long được sản xuất tại Việt Nam.

Tra O Long Alishan
Một vùng trồng trà tại A Lý Sơn – Đài Loan

Phân loại trà Ô Long

Trà Ô Long không tính các chủng loại sản xuất tại Việt Nam có thể chia thành 4 nhóm chính: Trà núi đá Vũ Di (Bắc Phúc Kiến), Trà Thiết Quan Âm An Khê (Nam Phúc Kiến), Trà Oolong Đài Loan và Pao Chủng.

Quy trình sản xuất trà Ô Long

Bắt đầu với việc thu hoạch là chè tươi

Khi hái lá để sản xuất Ô Long, người hái trà chờ cho đến khi chồi trên cây trà đã mở và dày lên. Tùy thuộc vào hình dạng dự định của sản phẩm cuối cùng, người hái sẽ ngắt bất cứ nơi nào từ ba đến năm lá cùng một lúc. Lý do để hái những chiếc lá già hơn, dày hơn là vì chúng có khả năng chịu đựng được quá trình nhào và tạo hình mãnh liệt theo quy trình sản xuất Oolong.

Làm héo

Oolong thường được làm héo dưới ánh mặt trời hoặc trong ánh sáng khuếch tán dưới bóng râm di động ngoài trời. Một khi lá bị bầm, quá trình héo tiếp tục, thường ở trong nhà. Quá trình héo thay đổi tùy từng nhà sản xuất, nhưng mục tiêu của làm héo là như nhau: chuẩn bị lá để xử lý thêm bằng cách làm cho chúng mềm. Lá trà bị héo cho phép hương thơm phát triển.

Bầm tím / oxy hóa

Bước xử lý riêng biệt làm Ô Long là bầm tím. Mục tiêu của việc làm bầm lá là để bắt đầu quá trình oxy hóa. Để làm như vậy, tùy thuộc vào loại trà và người sản xuất, lá sẽ bị cán, rung hoặc thậm chí cuộn tròn (như trường hợp của nhiều loại Oolong mới).

Khi lá bị bầm, các thành tế bào trong phần bị bầm của lá bị phá vỡ, bắt đầu quá trình oxy hóa. Các lá sau đó được để khô héo và oxy hóa trước khi bị bầm tím thêm. Quá trình lặp lại này tiếp tục cho đến khi đạt được mức độ oxy hóa mong muốn của người pha trà.

Wulong thường được gọi là trà bán oxy hóa và như vậy có thể được thực hiện ở một loạt các mức độ oxy hóa. Các loại trà Oolong xanh nhất bị oxy hóa đến khoảng 5-10%, trong khi các loại Oolong đỏ hơn gần như bị oxy hóa đến mức trà đen, khoảng 80-90%.

Diệt men

Một khi mức độ oxy hóa mong muốn đạt được bằng cách liên tục làm bầm lá và cho phép chúng khô héo, chúng được làm nóng để ngăn chặn quá trình oxy hóa tiếp theo. Hầu hết Ô Long được cố định bằng không khí nóng trong lò sấy.

Định hình

Theo truyền thống, wulong được xử lý thành hai hình dạng khác nhau: hình dạng nửa quả bóng (còn được gọi là hình dạng viên) và hình dạng dải (còn được gọi là hình dạng sọc). Những Ô Long dạng viên được tạo hình bằng cách sử dụng quy trình lặp được gọi là nhào vải bọc, trong đó lá trà được bọc trong vải và nhào. Khi điều này được thực hiện, các lá kết lại với nhau và tạo thành một quả bóng chặt chẽ. Khối lá được nhẹ nhàng tách ra và sau đó nhào vào vải một lần nữa. Quá trình này có thể diễn ra trong nhiều giờ.

Trong hầu hết các ứng dụng thương mại, nhào bọc vải được thực hiện bằng máy. Tuy nhiên, các nhà sản xuất trà thủ công quy mô nhỏ vẫn nhào trà bằng tay (hoặc thậm chí bằng chân). Oolong hình dải được cuộn bằng tay hoặc bằng máy mà không sử dụng vải. Chúng được xoắn theo chiều dài thay vì cuộn thành một quả bóng. Trong quá trình cuộn, lượng áp lực tác động lên lá được theo dõi cẩn thận để lá không bị xé toạc.

Việc trình bày trà thành phẩm rất quan trọng đối với nhà sản xuất trà và một loại trà có tỷ lệ thân cọng lớn được coi là một loại trà có chất lượng kém hơn. Thân cọng được hái ra khỏi lá trà thành phẩm bằng tay hoặc bằng máy trước khi được đóng gói và vận chuyển. Đôi khi thân cây được để lại trên lá thành phẩm khi bán. Rốt cuộc, đây là một quá trình rất tốn công.

Sấy khô và rang

Trong các thiết lập sản xuất thương mại, trà Ô Long được sấy khô trong các lò lớn chạy bằng điện hoặc gas. Dây chuyền sản xuất thủ công nhỏ hơn sẽ sử dụng thúng trên than nóng để làm khô lá từ từ. Điều này thường được gọi là sấy lần đầu.

Ô Long thường sẽ trải qua quá trình sấy thứ hai, còn được gọi là rang. Rang được thực hiện để tăng hương vị trà và giúp bảo quản được lâu hơn. Đôi khi, lỗi trong quá trình xử lý có thể được ẩn bằng một bước rang mạnh.

Cách pha trà Ô Long ngon nhất

Trà Ô Long tương đối dễ pha. Tuy nhiên bạn cần phải có một sự hiểu về loại trà, dụng cụ pha trà mình đang sở hữu thì mới tìm ra được vị trà ngon nhất. Gợi ý của Hữu Duyên Trà là hãy thử nghiệm các phương án để có thể khám phá ra một vị trà mình yêu thích nhất.

Còn quy cách pha trà thông thường xin được điểm qua một cách cơ bản dưới đây, thực tế thì chúng tôi đã có một bài viết chi tiết bàn về cách pha trà ngon rồi, xin quý vị tìm đọc lại:

  • Đầu tiên, quý vị hãy làm ấm đồ pha trà của mình bằng nước nóng.
  • Kế tiếp, quý vị dùng muỗm xúc 1 lượng trà theo tỉ lệ khoảng 1gram (tương ứng 20ml nước) và cho vào ấm
  • Rót nước nóng 90 độ C vào ấm và rót ra liền (đây là bước đánh thức trà)
  • Kế tiếp cho nướng nóng 90 độ C vào, đậy nắp lại và chờ trong khoảng 30 – 40s
  • Rót ra tống trà, từ tống rót ra chén và thưởng thức
  • Quý vị có thể tiếp tục thưởng thức lượt trà thứ 2, thứ 3 miễn sao hương vị trà chưa quá nhạt.

Cách bảo quản trà Ô Long

Để tránh làm mất hương vị của trà Ô Long, quý vị nên đựng trà trong hũ đựng trà kín hơi và có chống ẩm. Hạn chế dùng hũ trà bằng thủy tinh vì ánh sáng có thể làm trà nhanh phai mùi vị. Hũ trà tốt nhất thường làm bằng gốm có tráng lớp men phía ngoài, phía bên trong thường không tráng men để hương trà có thể ngấm vào cốt đất.

Tham khảo sản phẩm hũ đựng trà của chúng tôi ở đây.

Tác dụng của trà Ô Long

Nghiên cứu dinh dưỡng về trà Ô Long

Tương tự như trà xanh và hồng trà, Ô Long chứa một số khoáng chất, vitamin và chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe con người.

Một ly trà có thể cung cấp:

  • Fluoride: 5–24% RDI.
  • Manganese: 26% RDI.
  • Potassium: 1% RDI.
  • Sodium: 1% RDI.
  • Magnesium: 1% RDI.
  • Niacin: 1% RDI.
  • Caffeine: 36 mg.

Các thần phần chống oxy hóa trong trà Ô Long giúp ngăn chặn lão hóa và một số mần bệnh. Theanine có trong trà Ô Long giúp mang đến tác dụng thư giãn rất tốt.

Nếu bạn quan tâm chi tiết hơn về các tác dụng sức khỏe của trà Ô Long, xin xem bài viết với các bằng chứng khoa học của chúng tôi tại đây.

Kết

Hữu Duyên Trà đã mang đến cho bạn những thông tin về trà Ô Long, chúng tôi hi vọng bạn sẽ hiểu hơn về một trong những loại trà phổ biến và đáng quý này để có thể thưởng thức trà tốt hơn. Cảm ơn quý vị đã đón đọc.

Trà thiết quan âm là gì? Tống trà thủy tinh 250ml Thiềm thừ đổi màu phong thủy Kiến thức về ấm tử sa Kiến thức đầy đủ về trà Ô Long Khay trà đổi màu kỳ thú Hũ đựng trà hình quả hồng Đế để nến ĐỨC PHẬT tỏa bóng Cách pha trà ngon nhất
Đế để nến ĐỨC PHẬT tỏa bóng Cách pha trà ngon nhất Thiềm thừ đổi màu phong thủy Kiến thức về ấm tử sa Trà thiết quan âm là gì?